Węgry Północne

Położony między Słowacją, a Wielką Niziną Węgierską region Północnych Węgier jest najbardziej górzystą częścią kraju. Na jej obszarze wznosi się 5 pasm górskich (Cserhát, Mátra, Góry Bukowe, Cserehát i Zemplén).

Region może poszczycić się trzema z ośmiu kulturalnych i przyrodniczych obiektów Węgier, uznanych przez UNESCO za część Światowego Dziedzictwa, wspaniałymi tradycjami i sztuką ludową okolicznych wiosek, historycznymi miastami, zabytkowymi pałacami i kościołami, największym zespołem jaskiń krasowych, słynnymi leczniczymi kąpieliskami, ciekawymi szlakami lądowymi o dł. ok. 1000 km do wędrówek pieszych, rowerowych i konnych, szlakami rzecznymi dla wioślarzy o różnym stopniu doświadczenia, a także czterema słynnymi regionami winiarskimi: Mátra, Eger, Góry Bukowe i Tokaj.

Region winiarski Gór Mátra zajmuje obszar ok. 6 tyś. ha. Początki uprawy winogron na stokach Gór Mátra sięgają XIII wieku, natomiast produkcja win rozkwitła w XV wieku.

Tutejsze podłoże, klimat i naturalna osłona z gór stanowią odpowiednie warunki do produkcji najlepszych w kraju win białych : Rizlingszilváni, Olaszrizling, Hárslevelű, Ottonel muskatály, Tramini, Leányka, Chardonnay i Sauvignon blanc pochodzących z takich ośrodków jak Gyöngyös, Nagyréde, Gyöngyöstarján, Gyöngyöspata, Abasár-Pálosvörösmart, Damoszló i Kisnána.

Najsłynniejszymi zabytkami winiarstwa regionu są: piwnica Hallera w Gyöngyöstarján wykuta w skale w połowie XVIII wieku na zlecenie barona Hallera mieszcząca 171 beczek o pojemności 60-100 hektolitrów, tłocznie i piwnice wioski Gyöngyöspatát oraz tłocznia i piwnice usytuowane przy drodze z Gyöngyös do Mátrafűred.

A jak smakuje słodka specjalność regionu - budyń winogronowy z polewą muskatály? Rozkosznie!

Region winiarski Egeru zajmuje obszar ponad 4 tyś ha. Uprawę winogron rozpoczęto tu już w XI wieku. Region słynie z produkcji najbardziej znanego węgierskiego czerwonego wina Egri Bikavér posiadającego wysoką wytrawność, mocny korzenny aromat, krzepkość i odpowiedni stopień kwaskowości, a także z win Leányka, Királyleányka, Hárslevelű, Olaszrizling, Muskatály, Tramini, Szürkebarát i Chardonnay. Również tutejsze wina ze szczepów Kékfrankos, Blauburger, Merlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc i Pinot Noir zaczynają konkurować ze światowymi markami swojej klasy. Takie osiągnięcia region zawdzięcza działającemu w Egerze Instytutowi Badań Uprawy winorośli i Produkcji Wina, który przyczynia się do uszlachetniania winorośli oraz bada działanie beczek typu barnque na jakość trunku.

Każde z egerskich win podane do odpowiedniej węgierskiej potrawy regionalnej nie tylko podnosi jej walory smakowe, ale także odkrywa swoją tajemnicę smaku, jak np. Egri Bikovér podane do pieczonego gęsiego uda w rozmarynie.

Dodatkowymi atutami Egeru, dzięki któremu miasto jest dzisiaj trzecim najczęściej odwiedzanym przez turystów węgierskim miastem są wspaniałe zabytki historii państwa, liczne kąpieliska z leczniczymi źródłami termalnymi, bogate życie kulturalne i piękne położenie.

W Egerze w XI wieku, za czasów panowania króla Stefana (István) - założyciela państwa węgierskiego -  powstało tu biskupstwo, na terenie którego wzniesiono katedrę i pałac biskupi. W XIII wieku rozpoczęto budowę zamku, który rozbudowywano i umacniano w kolejnych stuleciach. W XVI wieku, za czasów panowania Turków, wzniesiono w Egerze wiele budowli tureckich, w tym czterokątny, liczący 40 m wysokości minaret. W XVII wieku w stylu klasycystycznym powstała gigantyczna budowla - katedra. Wysokość samej kopuły świątyni wynosi 40 m, a wież 54 m. Katedra ma 93 m długości i 53 m szerokości.

W 1970 roku papież wyniósł katedrę do rangi bazyliki.

Eger - siedziba biskupstwa i ważny ośrodek życia religijnego na Węgrzech może poszczycić się wieloma zabytkowymi świątyniami, w tym: kościołem cystersów, prawosławnym i serbskim. Wspaniały widok tworzy kompleks budynków pałacu biskupiego, w którym znajdują się Centralne Zbiory Arcybiskupstwa z gotyckimi kielichami, cyborium, krzyże - relikwiarzem i peleryną koronacyjną cesarzowej Marii Teresy.

Ze świeckich zabytków warto zobaczyć budynek władz wojewódzkich, pałac Prepoyzta, Dom Carlone oraz Liceum z 4-piętrową windą obserwatorium astronomicznego i Bibliotekę Arcydiecezjalną.

Wśród corocznych imprez kulturalnych organizowanych w Egerze największą sławą cieszy się wzniesiony Festiwal Winobrania - wielkie święto wina z pokazami tańców ludowych, paradą wozów z żywymi obrazami i oczywiście kosztowaniem wina.

Region winiarski Gór Bukowych jest stosunkowo młodym regionem z zaledwie 38-letnią tradycją. Pas winnic ciągnie się tu na obszarze 900 ha - od winnic Egeru po Miszkolc, a góry chronią winną latorośl przed napływającym z północy chłodem. Najbardziej znane w tym regionie winnice znajdują się w Bogács, Cserépfalu, Cserépváralja i Tibolddavác. Z tych wiosek pochodzą przyjemne w smaku białe wina Olaszrizling, Rizlingszilváni, Cserszegi fűszeres i Chardonnay oraz czerwone wino Zweigelt i Kékfrankos, które ciekawie komponuje się z historycznymi potrawami regionu, np. z pieczoną polędwicą i karkówką z dodatkiem czosnku.

Region winiarski Tokaju jest znany i uznawany na świecie regionem winnic, a jego historyczna część w 2002 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa jako kraina kulturalna. Na terenie 6,6 tys. ha panują tu doskonałe warunki do produkcji najszlachetniejszego na świecie słodkiego wina Tokaj Aszú - gleba pochodzenia wulkanicznego, naturalna osłona z Gór Karpackich, silne nasłonecznienie stoków oraz bliskość rzek Cisy i Bodrog. Do tego dochodzi przechowywanie wina w specjalnych beczkach w piwnicach ze szlachetną pleśnią. Na tych terenach mieli swoje własne piwnice tacy magnaci jak Báthory, Bethlen, Rákóczi czy Thököly. Najsłynniejsze spośród nich - piwnice rodziny Rákóczich w Tokaju i Sárospatak można zwiedzać do dziś. Jednym z regionalnych przysmaków doskonale pasującym do smaku tutejszego wina jest pieczony na złoty kolor młody, utuczony kogut nafaszerowany rozmoczonymi gronami aszű.

Będąc w Tokaju warto wybrać się do Muzeum Miasta Tokaj, gdzie w sali paradnej na piętrze przechowywane są bogate materiały barokowej sztuki sakralnej, m.in. wiele pięknych ikon, a w pomieszczeniach poddasza i w piwnicy znajdują się eksponaty związane z winiarstwem i winobraniem.

Tokaj posiada mnóstwo starych i nowych piwnic, w tym starą słynną Piwnicę Rakoczego z 24-ma chodnikami oraz niedawno wydrążoną w lessie Piwnicę Zakochanych.